Refractometer

31JBAG3Hy2L._SL210_Als imker heb je met honing te maken. Soms veel honing. Vanaf het vroege voorjaar tot in de late herfst kan er honing worden geoogst. Natuurlijk is dat afhankelijk van de standplaats en de dracht.

Nu is het zo dat er in honing altijd een bepaalde hoeveelheid water aanwezig is. De houdbaarheid van honing is afhankelijk van dat watergehalte. Veel water betekent dat de honing kan gaan gisten. En dat willen we niet dus is het nuttig het watergehalte van de honing na het slingeren of voordat we gaan oppotten te meten. Je kunt dat ook doen met honing die nog in de honingkamer zit.

Volgens de Europese richtlijn mag er in honing niet meer water zitten dan 20%. Een uitzondering is heidehoning waarvan het watergehalte maximaal 23% mag bedragen.

We meten het watergehalte met een refractometer. Wat we eigenlijk meten is de brekingsindex van de honing. Deze index correleert met het percentage suiker in de honing.

Een refractometer bestaat uit een oculair, dat is een lenzenstelsel en een glas waarop de honing kan worden aangebracht. Dan een klepje dat men sluit na het aanbrengen van de honing.

41zc9c2-afLAls door het oculair wordt gekeken, is een cirkel met kruisdraden zichtbaar. Daaronder is een schaalverdeling zichtbaar. De spiegel onder de refractometer wordt zo ingesteld, dat de cirkel maximaal contrast te zien geeft. Men draait zolang aan de instelknop totdat twee halve cirkels zichtbaar zijn, een lichte en een donkere. De grenslijn van deze cirkels moet precies in het midden van de kruisdraden vallen. Vervolgens kan de schaalverdeling worden afgelezen. Er zijn twee schaalverdelingen zichtbaar. De ene is de brekingsindex  en de andere is de Brix-schaalverdeling. De Brix-waarde is een maat voor de hoeveelheid opgeloste suiker in een waterige vloeistof en geeft aan hoeveel massaprocent van de vloeistof uit sacharose bestaat. In bijgevoegd plaatje kan men ook direct het watergehalte aflezen.

Metingen dienen plaats te vinden bij 20 graden Celcius tenzij de refractometer een Automatische Temperatuur Compensatie (ATC) heeft.

Een refracto meter dient geijkt te worden. Dat doen we met een ijkhoning die bij het Bijenhuis verkrijgbaar is of een olie die samen met het instrument wordt geleverd.

Als je de meter wilt calibreren en je hebt geen ijkhoning of ijkolie dan gebruik je Extra Virgin olijfolie.
Doe 3 druppels op het glaasje en sluit het plastic dekseltje zodat de olie over het glas wordt verdeeld.
Kijk door het oculair. De meter moet nu tussen 71 en 72% Brix aanwijzen.
Is dit niet het geval  dan zet je met de afstelschroef de waarde ergens tussen 71 en 72% Brix.

De specificatie van Extra Virgin olijfolie kunt je vinden in de UN FAO CODEX STANDARD FOR OLIVE OILS AND OLIVE POMACE OILS CODEX STAN 33-1981 (Rev. 2-2003). Hierin staat dat de refractie-index van Extra Virgin olijfolie bij 20°C tussen 1.4677 en 1.4705 moet liggen. Dit komt overeen met 71-72% Brix.

Let op: Niet alle refractometers zijn geschikt voor honing. Een honingrefractometer dient een Brix schaal van 58-90 te hebben.

De prijs van refractometers verschilt nogal. In Nederland € 60 tot € 200 en duurder.
Via ebay Duitsland van € 25 tot € 80.
Klik hier voor een snelle levering mét kopersbescherming.

(Als de prijs € 527,95 is, is deze leverancier door de voorraad heen. Indien er weer voorraad is wordt de prijs weer € 27,95. Dus later nog een keer kijken.)

Of klik hier voor nog meer leveranciers.

Voor de paar keer per jaar dat wij meten voldoet een exemplaar van rond de € 30

Voor de volledigheid hieronder een tabel van watergehaltes en minimale houdbaarheid van de honing.

Watergehalte in % Tenminste houdbaar:
23 6 maanden(heide)
20 3 maanden
19 12 maanden
18 18 maanden
17 24 maanden

Kijk hier voor de werking van de refractometer

One comment

Please Login to Comment.