Category Archives: Varroabestrijding

Persbericht: Grote stap vooruit in teelt Varroaresistente honingbij

Boxmeer, 12 februari 2015.

De populatie honingbijen wereldwijd, belangrijk voor de bestuiving van onze voedselgewassen, wordt bedreigd door een zeer schadelijke mijt: Varroa destructor. Een Europese groep imkers, gecoördineerd door de Stichting Arista Bee Research, heeft tijdens het afgelopen voorjaar en de zomer een eerste generatie Europese honingbijen geteeld die de Varroamijt detecteert en het besmette broed verwijdert, waardoor naar verwachting het aantal Varroamijten onder controle zal blijven. Dit is een belangrijke stap in het telen van gezondere, Varroaresistente bijen, die veel beter kunnen overleven onder reeds moeilijke omstandigheden.

De Varroamijt creëert een gat in het pantser van de bij en verzwakt hiermee de bij direct door het opzuigen van hemolymfe (“insectenbloed”). Daarnaast kunnen virussen en bacteriën dit gat binnendringen en ziekten en zelfs een voortijdige dood van de bijen veroorzaken. Tot nog toe worden bijenvolken hiervoor chemische behandeld, maar dit is arbeidsintensief en heeft wisselende resultaten. De behandeling kan bovendien residuen achterlaten en heeft niet alleen invloed op de mijten maar kan ook schadelijk zijn voor de bijen zelf. Onbehandelde bijenvolken sterven vaak binnen 2 jaar aan de gevolgen van de snel groeiende Varroapopulatie. De Varroamijt wordt daarom beschouwd als de belangrijkste oorzaak van het verlies aan volken in de winter.

Het Amerikaanse ministerie van Landbouw (USDA) heeft aangetoond dat het mogelijk is om honingbijen te selecteren met Varroa Sensitieve Hygiëne (VSH) gedrag: deze bijen detecteren reproducerende Varroamijten in het broed. Aangezien deze VSH-bijen het aangetaste broed verwijderen komen er geen Varroa-nakomelingen. De selectie is alleen beperkt tot deze eigenschap, er waren nog geen middelen om deze eigenschap structureel te integreren in een bredere basis van de honingbij populatie.

In het voorjaar van 2014 maakte het Europese team meer dan honderd kleine volkjes, een kwart met een USDA-VSH achtergrond en de rest met een Europese achtergrond. De koninginnen werden kunstmatig geïnsemineerd met slechts één dar, in plaats van de ongeveer tien die gewoonlijk worden gebruikt, waardoor alle nakomelingen niet alleen dezelfde moeder, maar ook dezelfde vader hadden, zodat ze dezelfde eigenschappen erven. De EU koninginnen en darren werden geselecteerd uit volken met lagere aantallen Varroamijten en een goed hygiënisch gedrag.

Na een extra besmetting met Varroamijten werden de volken aan het eind van de zomer onderzocht op het percentage niet-voortplantende mijten in het broed, de belangrijkste maat voor vaststellen van VSH-gedrag. In totaal werden meer dan 20 volken gevonden met een hoog (meer dan 75%) VSH-gedrag. De helft van deze volken hebben een Europese achtergrond, waarmee wordt aangetoond dat het VSH-gedrag, zoals eerder in de USDA onderzoekvolken aangetoond, ook aanwezig is bij de Europese bijen. De resultaten tonen ook aan dat VSH-gedrag in korte tijd tot een hoog niveau gebracht kan worden door middel van de één-dar inseminatie techniek.

De volgende stap in het teeltprogramma, te beginnen in het seizoen 2015, zal gericht zijn op het verder selecteren naar 100% VSH-gedrag in de Europese honingbijen. Zodra dit niveau bereikt wordt, zullen weer volken van normale grootte gemaakt worden (met ‘normaal’ geïnsemineerde koninginnen met meerdere darren), welke grondig getest worden op andere belangrijke eigenschappen als zachtaardigheid, zwermneiging en honingproductie. De selectie zal ook plaats moeten vinden binnen zoveel mogelijk verschillende lijnen van honingbijen om een rijke biodiversiteit te behouden en een brede toepassing in de imkergemeenschap wereldwijd mogelijk te maken.

Over de Stichting Arista Bee Research

De Stichting Arista Bee Research werd opgericht eind 2013 met het doel om gezondere, Varroaresistente honingbijen te telen. De stichting is een non-profit organisatie, wetenschappelijk ondersteund door senior onderzoekers van het Amerikaanse ministerie van Landbouw (USDA, Baton Rouge), het Kirchhain Bijen Instituut (Duitsland), het Hohen Neuendorf Bijen Instituut (Duitsland) en de Wageningen Universiteit (Nederland). De Stichting Arista Bee Research zoekt financiële steun om dit belangrijke werk voort te kunnen zetten.

www.aristabeeresearch.org/nl

 

 

De varroamijt, leer haar kennen.

De varroamijt heeft zich ongeveer dertig jaar geleden over de hele wereld verspreid en is een plaag voor bijenvolken én imkers.
In het begin van zijn verschijnen leek het allemaal nogal mee te vallen. Er werden middelen bedacht en toegepast om de varroamijt te bestrijden.
Het is dan wel essentieel dat je dan de levenscyclus van de mijt kent en hoe zij zich gedraagt in het bijenvolk maar ook wat de gevolgen zijn als je de mijt haar gang laat gaan.
Er wordt door imkers en anderen heel verschillend gedacht over de oorzaken, gevolgen en bestrijding van de varroamijt.
Het sterven van bijenvolken aan het eind van een seizoen wordt door de één in verband gebracht met de aanwezigheid van de varroamijt en door weer anderen door het gebruik van neonicotinoïden in de moderne land- en tuinbouw en weer anderen menen dat het een combinatie is van allerhande factoren, zelfs de hoogfrequente radiostraling van mobiele telefoons en de mate van agressiviteit van bijen worden genoemd als veroorzaker.
Ondertussen bestrijdt de imker met toegelaten en niet toegelaten middelen, niets ontziend, de mijt en vernietigt niet alleen de mijt maar ook de micro-organismen in het bijenvolk.
In de beginnerscursussen wordt verteld dat de mijt er is en hoe en wanneer je deze moet bestrijden.
Wat ik mis is een goede beschrijving van de levenscyclus en haar gedrag.
Kun je mij zo uit het hoofd vertellen hoeveel mijten er uit een besmette werkstercel kruipen en hoeveel uit een besmette darrencel?
Kennis is macht ook ten opzichte van onze gezamenlijke vijand, “De mijt”.

Via media wordt er op het sentiment van mensen gespeeld door allerhande organisaties die de honingbij gebruiken om daar financieel beter van te worden.
Sommige mensen gaan zelf bijen houden om de honingbij te redden.
Toch verdwijnen er elk jaar weer bijenvolken ten gevolge van ziektes.
Hoe gaan de imkerbonden om met dit gegeven?
Wat wordt er gedaan door onderzoekinstituten en wat zijn de particuliere initiatieven om het probleem van de varroamijt te lijf te gaan en wat is de stand van zaken nu?
Binnenkort zal ik een nieuw e-Book lanceren waarin de geschiedenis en de levenscyclus van de varroamijt worden besproken.
Welk ziektebeeld kun je verwachten in een besmet volk?
Maar ook de verschillen tussen de A. cerana Fabricius en de Westerse A. mellifera om daar lering uit te trekken. Daarna neem ik jullie mee op de zoektocht naar de resistente bij en de inspanningen die in de afgelopen decennia zijn gedaan om tot een resistente bij te komen.
Want hij bestaat echt! De resistente bij.

Overpeinzingen van een imker

Regelmatig lees ik over varroamijten en andere problemen waar de honingbij mee te maken heeft zoals virussen waardoor bijensterfte kan optreden. Op veel plaatsen zijn imkers bezig een varroaresistente bij te telen of ondernemen pogingen daartoe. Diverse onderzoeksinstituten houden zich, al dan niet betaald door Monsanto, Syngenta, BasF, Bayer, Dow chemical, DuPont, Cargill, bezig met onderzoek naar allerlei effecten en mogelijke oplossingen. Is dit alles nuttig? Read more

Varroa 2014

Na een vrij zachte winter begon het voorjaar vroeg. De bloei van wilg, fruit, koolzaad, bladramanas en veel andere soorten volgden elkaar snel op en zo zaten we vroeger dan andere jaren al met een drachtloze periode. Doordat de winter zacht was en zelfs rond de kortste dag de temperatuur nog 8 graden was, was er bij veel volken niet eens een broedloze periode. Bovendien zaten de volken in de tijd dat de winterbestrijding van de varroamijt moest plaats vinden ook niet zo lekker op de tros zodat de bestrijding ook minder effectief was. Gevolg was dat de varroamijt zich al vroeg lekker kon ontwikkelen. Begin juli kwamen er al verontrustende berichten uit Duitsland dat er volken ten onder gingen aan de varroamijt. Daar heb ik toen op dit blog over bericht. Read more

Biologische varroabestrijding

Alleen al in Europa worden meer dan 14 miljoen bijenvolken door de varroamijt bedreigd. Volken die niet worden behandeld tegen deze mijt storten na 2 à 3 jaar volledig in en ben je dus kwijt. Ondanks dat er diverse behandelingsmethoden en -producten zijn, die of niet altijd goed werken of resistentie veroorzaken en/of gevaarlijke bestanddelen in bijenproducten achterlaten, is er tot op de dag van vandaag nog steeds geen biologische bestrijdingsmethode.

De producten die momenteel verkrijgbaar zijn kunnen pas na de honingoogst worden ingezet wat vaak te laat is voor een succesvolle bestrijding van de mijt. Bijna alle aanbevolen bestrijdingsmiddelen hebben bijwerkingen zoals beschadiging van broed en/of volwassen bijen.

Naar aanleiding van het vermoeden dat bij de voortplanting van de varroamijt  in de cel sexferomonen een rol spelen hebben wetenschappers van de universiteit Hohenheim een methode ontwikkeld waarmee zij de biologisch actieve geurstof kunnen isoleren en extraheren. Read more

Eerste succes voor Arista Bee Research!

Arista Bee Research is klaar met het tellen van varroamijten in het broed.

In totaal zijn er 20 volken gevonden met hoge varroa-resistentie!!!

Deze  volken hebben een resistentie gelijk of hoger dan 75% Varroa Sensitive Hygiene (VSH). De helft van de volken is geteeld uit Europese bijenlijnen en de andere helft uit de Verenigde Staten (USDA met bewezen VSH achtergrond)

De volken met 75% VSH hebben een zeer laag mijtenniveau terwijl de 100% VSH volken bijna alle mijten verwijderen!

Na controle van de data door het Scientific Committee en het veilig stellen van nageslacht van deze waardevolle koninginnen zal er in oktober een persbericht uitgaan. Omdat het weer in Noord-Europa niet geschikt is om nu nog levensvatbare dochterkoninginnen te telen zijn de volken naar Spanje gebracht om daar dochterkoninginnen te telen voor de darrenproductie in 2015.

http://aristabeeresearch.org/nl/

https://www.facebook.com/aristabeeresearch?ref=stream&fref=nf

Een felicitatie aan Bartjan Fernhout en zijn team is hier op zijn plaats.

Gefeliciteerd Bartjan en team.

button(11)

Varroa Alarm

De laatste week komen er verontrustende berichten uit Duitsland.
Ten gevolge van de zachte winter, waardoor niet alle volken zonder broed kwamen te zitten, heeft de varroamijt zich gewoon verder kunnen ontwikkelen. Dit resulteert er in dat de natuurlijke mijtenval nu al boven de 10 per dag ligt en bij sommige volken boven de 25.
De eerste bijenvolken zijn al aan de mijt ten gronde gegaan. Dus controleer nu uw volken en voer zonodig een bestrijding uit.

Ter herinnering: voor elke mijt die, zonder behandeling, valt zitten er 100-150 in het volk.

Mijten tellen m.b.v. de poedersuikermethode

Je leest nog al eens dat je de mijten die gevallen zijn op de onderlade moet tellen om een oordeel te kunnen vellen over het totaal aantal mijten in een volk. Boven een bepaalde waarde van het aantal gevallen mijten per dag zou men kunnen overwegen een bestrijding uit te voeren.
Ik vind het nogal dubieus om op deze manier te bepalen hoeveel mijten er in een volk zitten. Want hoe doe je dat dan bij een volk dat geen schuiflade heeft b.v. de TBH of een zesramer of gewoon een 10 ramer met dichte bodem? En hoe bepaal je hoeveel mijten er door oorwurmen en ander ongedierte zijn weggehaald?
Dat er mijten in een volk zitten weten we allemaal maar wanneer is het dan schadelijk? Op diverse fora wordt deze vraag vaak gesteld maar eigenlijk weet bijna niemand een juist antwoord. Read more

Bijenhouden is plannen

Vandaag heb ik een varroabestrijding uitgevoerd volgens de methode Büchler. Alle broed zit nu in afleggers en de volken zelf hebben kunstraat en uitgebouwde raat gekregen. Daarnaast mochten ze één raam met veel open broed houden. De werksters kunnen nu alle nectar opslaan in de honingkamers omdat er niet zoveel broed meer is te verzorgen
Ik kwam er ook achter dat er een teeltkoningin was verdwenen. Ze was van 2012, dus nog niet zo erg oud. Op één raam waren een paar doppen aangezet.
Vanavond nog de afleggers behandeld met Beevital Hiveclean.

Nu de planning:
Zaterdag 5 juli: 2e behandeling van afleggers met Beevital Hiveclean.
Woensdag 9 juli: doppen breken in de broedafleggers die dan hopeloos moerloos zijn en de inmiddels gesloten broedramen uit de volken halen. Deze volken zijn dan voor 96% vrij van mijten.
Zaterdag 12 juli: 3e behandeling van afleggers met Beevital Hiveclean.
Zondag 13 of maandag 14 juli: Nieuwe bevruchte koninginnen invoeren in afleggers. Deze koninginnen zijn 12 juli van het bevruchtingsstation gekomen.

Dan alles uit laten groeien tot inwinterbare volken met gezonde winterbijen die eind juli, augustus en september worden geboren.

 

1 2 3 4